3 mythes over FTP ontrafeld
In dit opiniestuk deel ik mijn visie en ervaringen als professional in de sport en amateurmuzikant.
3LAB is een sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Onze expertise ligt in Inspanningsfysiologie · trainingsbelasting · metabole analyse · evidence-based coaching.
Functional threshold power
Geen wielerwedstrijd gaat er voorbij of er wordt gesproken over de FTP waarden van de toprenners. Coaches gebruiken de FTP om trainingszones te bepalen, trainingsprogressie op te volgen en prestaties te voorspellen.
In deze blog leg ik uit waarom FTP geen fysiologisch begrip is, niet geschikt is om trainingen te sturen of op te volgen, en dus in feite van weinig wetenschappelijke, noch praktische betekenis is in het coachen van atleten.
De oplossing ligt in een meer geavanceerde manier om het fysiologisch profiel van de sporter in kaart te brengen.
Maar wat is nu de Functional Threshold Power (FTP)? Het FTP concept is enkele decennia geleden gelanceerd als een eenvoudige benadering om de ‘anaerobe drempel’ (maximale lactaat steady state) te bepalen. Door de oorspronkelijk auteurs, Hunter Allen en Andy Coggan, werd de FTP beschreven als de inspanningsintensiteit die 60 min kon worden volgehouden in een ‘metabole steady state’. Om het FTP concept praktisch toe te passen, adviseerden Allen en Coggan om een 20 min test uit te voeren en de gevonden intensiteit te corrigeren met 5% om tot de FTP te komen. Tot op vandaag is dit een populaire test om de FTP te bepalen.
In deze blogpost ontmaskeren we de volgende mythes:
FTP is MLSS
FTP kan 60 min volgehouden worden
FTP is een goede maat om trainingsaanpassingen op te volgen
Mythe 1: FTP is MLSS
In tal van wetenschappelijke studies werd de relatie tussen FTP en de MLSS (of benaderende methoden zoals de lactaatdrempel of critical power) onderzocht. Heel wat onderzoeken rapporteren hoge correlaties tussen de FTP en de MLSS (0.60 < r < 0.90), waardoor men zou kunnen veronderstellen dat de FTP een goede maat is voor de MLSS. Maar hier zijn toch kritische kanttekeningen te maken…
De FTP bepaald vanuit een 20min test overschat systematisch de MLSS.
De afwijkingen tussen FTP en MLSS bij een individu kunnen aanzienlijk zijn. Verschillen van meer dan 20W zijn geen uitzondering.
De correlatie tussen FTP en MLSS varieert sterk naargelang de conditie. Uithoudingstraining bijvoorbeeld kan het verband tussen FTP en MLSS verstoren (zie ook mythe 3).
Correlaties en afwijkingen tussen FTP en andere markers van de metabole steady state (CP, LT) liggen in dezelfde lijn als gerapporteerd voor MLSS, met ook hier grote verschillen tussen individuen.
De cijfers zijn duidelijk, FTP is niet bruikbaar als een nauwkeurige benadering van de MLSS.
Mythe 2: FTP kan 60 min volgehouden worden
Men zou denken dat deze stelling buiten discussie staat; want is dit immers niet het basisbeginsel van het FTP concept? Was FTP niet een manier om een inspanning van 1u in ‘quasi steady state’ te kwantificeren?
Sitko en medewerkers onderzochten de volhoudtijd aan de FTP bij wielrenners. De FTP werd bepaald volgens de richtlijnen van Allen en Coggan vanuit een 20 min test. De gemiddelde volhoudtijd bedroeg 35 min de groep van recreatieve renners, 42 min bij de getrainde renners, 47 min bij goed-getrainde renners en 51 min bij de profrenners. Vergelijkbare resultaten werden geobserveerd in de studie van Gough en medewerkers bij goed getrainde wielrenners. Ze detecteerden een gemiddelde volhoudtijd van 42±17 min.
Deze wetenschappelijke observaties ontkrachten de mythe dat de volhoudtijd aan FTP circa 60min bedraagt. Doorgaans is deze een stuk lager, met bovendien grote verschillen tussen individuen.
Mythe 3: FTP is een goede maat om trainingsaanpassingen op te volgen
Heel wat coaches en atleten gebruiken de FTP als maat om trainingsaanpassingen op te volgen. Een toename in de FTP wordt geïnterpreteerd als een verbetering in de aerobe uithouding.
De FTP is echter niet geschikt om dergelijke opvolging te doen. In een studie van Inglis en medewerkers bleek duidelijk dat de aanvankelijk sterke correlatie tussen FTP en MLSS (r: 0.96) verstoord werd na een periode van 2 maanden uithoudingstraining (r: 0.26), waarbij wél een aanpassing in MLSS te zien was maar geen aanpassing in FTP. De FTP is duidelijk minder gevoelig dan MLSS om trainingsaanpassingen te detecteren. De FTP informeert evenmin over trainingsaanpassingen in andere grootheden uit het metabool profiel, zoals fatmax, VO2max of VLamax.
It’s all about physiological performance
3LAB position statement
Het is duidelijk dat het FTP concept, hoewel aantrekkelijk omwille van de eenvoud, niet voldoet als indicator van de metabole steady state, niet voldoet om trainingseffecten op te volgen en niet informeert over het metabole profiel van de atleet. Daarom adviseren we om het metabole profiel te bepalen volgens gevalideerde modellen. Het INSCYD model is een praktische toepassing om het metabole profiel van de sporter nauwkeurig te bepalen.
Praktische implicaties voor coaches
Wat betekent dit voor training in de praktijk?
FTP is geen nauwkeurige maat voor de maximale metabole steady state.
FTP informeert niet over andere grootheden uit het metabole profiel.
De volhoudtijd aan FTP bedraagt gemiddeld circa 45min, waarbij er grote variabiliteit bestaat tussen individuen.
De volhoudtijd aan FTP neemt toe, naarmate de getraindheid toeneemt.
FTP is weinig gevoelig aan veranderingen in de lactaat steady state en is daardoor weinig bruikbaar om trainingseffecten op te volgen.
Take away
Samengevat
De FTP is slechts 1 punt op de ‘power-duration’ curve en geeft geen nauwkeurige informatie over de MLSS.
De FTP is niet voldoende gevoelig om trainingsaanpassingen te detecteren.
Om het fysiologisch profiel van een atleet te bepalen en trainingseffecten op te volgen, zijn geavanceerde fysiologische modellen te verkiezen boven het FTP concept.
In onze masterclass en e-course ‘lactaat-testing’ gaan we in de diepte van de energielevering tijdens sportinspanningen. We leggen uit welke meetmethodiek aangewezen is om het metabole profiel van de sporter in kaart te brengen. Deze opleidingen zijn geschikt voor coaches die enkel genoegen nemen met state-of-the-art informatie. U kan deze (en andere) opleidingen terugvinden op 3LABAcademy.org.
Referenties
Coggan A, Allen H (2006), Training and racing with a power meter. Velopress (Boulder).
Gough, L., Dobson, B., Williams, J., Downes, G., Sturridge, S., Warner, A., Sparks, A., & Brown, D. (2025). The reliability and construct validity of the functional threshold power test in trained cyclists. Journal of Science and Cycling, 14(1), 6. https://doi.org/10.28985/1425.jsc.06
Inglis, E. C., Iannetta, D., Passfield, L., & Murias, J. M. (2020). Maximal Lactate Steady State Versus the 20-Minute Functional Threshold Power Test in Well-Trained Individuals: “Watts” the Big Deal?. International Journal of Sports Physiology and Performance, 15(4), 541-547. https://doi.org/10.1123/ijspp.2019-0214
Jon Mackey & Katy Horner (2021): What is known about the FTP20 test related
to cycling? A scoping review, Journal of Sports Sciences, DOI: 10.1080/02640414.2021.1955515
Klitzke Borszcz, F., Ferreira Tramontin, A., & Pereira Costa, V. (2019). Is the Functional Threshold Power Interchangeable With the Maximal Lactate Steady State in Trained Cyclists?. International Journal of Sports Physiology and Performance, 14(8), 1029-1035. https://doi.org/10.1123/ijspp.2018-0572
Lillo-Bevia, JR, Courel-Ibanez, J, Cerezuela-Espejo, V, Moran-Navarro, R, Martınez-Cava, A, and Pallares, JG. Is the functional threshold power a valid metric to estimate the maximal lactate steady state in cyclists? J Strength Cond Res 36(1): 167–173, 2022.
Poffé C, Van Dael K, Van Schuylenbergh R. INSCYD physiological performance software is valid to determine the maximal lactate steady state in male and female cyclists. Front Sports Act Living. 2024 May 7;6:1376876. doi: 10.3389/fspor.2024.1376876.
Sitko, S. et al. Time to exhaustion at estimated functional threshold power in road cyclists of different performance levels, Journal of Science and Medicine in Sport, Volume 25, Issue 9, 783 - 786
Over 3LAB
3LAB is een Vlaams sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Wij combineren inspanningsfysiologie, metabole analyse en evidence-based trainingsprincipes om atleten en coaches te ondersteunen in het maken van onderbouwde trainingsbeslissingen.
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van 3LAB, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.