Bedraagt de VO₂max van Kristian Blummenfelt 101 ml/min/kg?
In dit opiniestuk deel ik mijn visie en ervaringen als professionele coach in de sport en amateurmuzikant.
3LAB is een sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Onze expertise ligt in Inspanningsfysiologie · trainingsbelasting · metabole analyse · evidence-based coaching.
Indrukwekkende prestaties
Toptriatleet Kristian Blummenfelt (KB) postte enkele weken geleden de resultaten van zijn inspanningstest. Dat KB een indrukwekkende atleet is, hoeft niet meer bewezen te worden: zijn palmares in de triatlon katapulteert hem nu al in de geschiedenisboeken van de triatlonsport:
Olympisch kampioen
Ironman Hawaï winnaar
Meervoudig wereldkampioen
Meervoudig Ironman winnaar
Maar zijn testresultaten dus ... een VO₂max van 101 ml/min/kg: een cijfer dat ruim 6% hoger ligt dan de hoogste waarde ooit gerapporteerd in de wetenschappelijke literatuur [1, 4] en meer dan 12 ml/min/kg hoger dan meervoudig Tourwinnaar Chris Froome [2, 4].
De bril van de inspanningsfysioloog
Maar …
Kijken we met de bril van de inspanningsfysioloog naar deze cijfers; dan valt er toch een en ander op …
In het resultaat dat KB heeft gedeeld is de uitstoot van koolstofdioxide (VCO₂) merkelijk lager (7.25 L/min) dan het zuurstofverbruik (VO₂) (7.8 L/min). Bij uitputting is echter net het omgekeerde het geval. De VCO₂ ligt dan 1.1 à 1.2x hoger dan de VO₂ als gevolg van het bicarbonaat buffer systeem.
De verhouding van de VCO₂ over de VO₂ wordt uitgedrukt met het respiratoir quotiënt (RQ). Het RQ bedraagt bij uitputting dus 1.1 à 1.2. In het testrapport van KB bedraagt het RQ slechts 0.93 en zou wijzen op een inspanning van gematigde intensiteit. Dergelijke cijfers zijn fysiologisch niet verklaarbaar en wellicht moet de oorzaak gezocht worden in een falend meettoestel of slechte calibratie van de apparatuur. In deze context is het vermeldenswaard dat sommige meetapparatuur verre van feilloos meten en erg gevoelig zijn aan meetfouten of veroudering van de sensoren [3].
Zouden we uitgaan van een falende VO₂ meting en een correcte VCO₂ meting en uitgaan van een RQ van 1.1, dan zou de VO₂max in de buurt komen van 6.6 L/min (86 ml/min/kg), wat in de moderne duursport een herkenbare waarde is voor het mondiaal topniveau in duursport [2]. Met andere woorden, een logische waarde gelet op het prestatieniveau van de atleet, maar niet exceptioneel in de context van world-class atleten in duursport.
Ik schat KB’s VO₂max op 85-87 ml/min/kg.
Zand in de ogen ?
Waarom communiceert KB en zijn entourage deze cijfers? Wat is het voordeel dat ze hieruit wensen te halen? Zijn topsporters doorgaans niet zeer karig met cijfers over tests en trainingen?
Het is voer voor speculatie ….
De evidente piste is … zand in de ogen strooien van concurrerende atleten. Twijfel zaaien en atleten mentaal destabiliseren. Het zou hun zelfvertrouwen en prestatievermogen kunnen aantasten. Meer eerlijk gezegd … ik geloof niet dat dit het plan was.
Ik kijk in een andere richting. Ik vind het veel aannemelijker dat deze communicatie kadert in een ruimere strategie waarin commerciële belangen een centrale rol spelen. KB is immers mede-eigenaar van het bedrijf Santara Tech dat inzet op technologische ontwikkelingen in de sport. Een van de partnerbedrijven is trouwens een fabrikant van ademhalingsgasanalyse apparatuur.
Lessen voor de coach
Deze casus illustreert dat je als coach erg op je hoede moet zijn voor de kwaliteit van de informatie. Niet alleen voor de informatie die je oppikt vanuit het internet bijvoorbeeld, maar ook voor je eigen data. Hierover heb ik al enkele blogs geschreven:
Heb je twijfels over de juistheid van bepaalde informaties, ga dan te raden bij domeinexperts.
De 3LAB Substack tracht een deel van de oplossing te bieden door actief te screenen op sportwetenschappelijke informatie en te vertalen naar praktische inzichten.
Meer leren over VO₂max
Wil je graag nog meer finesses leren over VO2max en wat dit betekent voor jouw sport? In deze online cursus leer je er meer over !
Ben je geboeid door het meten en interpreteren van fysiologische gegevens, zoals lactaatmetingen, dan is deze masterclass iets voor u.
Referenties
Rønnestad BR, Hansen J, Stensløkken L, Joyner MJ, Lundby C. (2019) Case Studies in Physiology: Temporal changes in determinants of aerobic performance in individual going from alpine skier to world junior champion time trial cyclist. Journal of Applied Physiology 127(2):306–11.
Bell PG, Furber MJW, Van Someren KA, Anton-Solanas A, Swart J (2017) The Physiological Profile of a Multiple Tour de France Winning Cyclist. Medicine & Science in Sports & Exercise 49(1):115–23.
Van Hooren B, Souren T, Bongers BC. (2024) Accuracy of respiratory gas variables, substrate, and energy use from 15 CPET systems during simulated and human exercise. Scand J Med Sci Sports. 34(1):e14490. doi: 10.1111/sms.14490.
Van Schuylenbergh R (2024) Can a world class junior cyclist beat a multiple
Tour de France winner? Sport Performance Science Reports. 226.
Over 3LAB
3LAB is een Vlaams sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Wij combineren inspanningsfysiologie, metabole analyse en evidence-informed trainingsprincipes om atleten en coaches te ondersteunen in het maken van onderbouwde trainingsbeslissingen.
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van 3LAB, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.
Ik zou RQ vervangen door RER (respiratory exchange ratio) aangezien RQ uitgaat van celniveau (wat we niet meten) en RER op ademhalingsniveau. Detail, maar toch van belang