De Lab-atleet: Optimaliseren we onze atleten naar de afgrond?
In dit opiniestuk deel ik mijn visie en ervaringen als professional in de sport en amateurmuzikant.
3LAB is een sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Onze expertise ligt in Inspanningsfysiologie · Trainingsbelasting · Metabole analyse · Evidence-informed coaching.
We leven in het gouden tijdperk van de data. We kennen de glycogeenvoorraad van onze atleten, we sturen op enkele Watt nauwkeurig en we corrigeren de aerodynamica voor een minimale luchtweerstand. We bouwen de perfecte atleet-als-machine.
Maar: Machines zijn fragiel.
In zijn boek Antifragile stelt Nassim Taleb dat systemen die gedijen bij strikte orde en voorspelbaarheid, spectaculair falen zodra er chaos optreedt. En laat een sportwedstrijd nu precies dát zijn: chaos.
De Tirannie van de Vermogensmeter
Kijk naar de moderne ‘lab-atleet’. Deze traint 90% van de tijd in een sterk geïnstrumenteerde omgeving: op een smart-trainer, met een GPS watch en een hartslagmeter. De voeding is uitgemeten met exact 90 gram koolhydraten per uur uit een gepersonaliseerde bidon. Het schema volgt de gangbare periodiseringsprincipes. En hoewel de data uiteraard hulpmiddelen kunnen zijn om een sterkere atleet te worden, ligt het gevaar in het ontbreken van training in sub-optimale condities en chaos.
Is de atleet voorbereid op disorder?
Wat gebeurt er als het sporthorloge faalt tijdens de wedstrijd?
Wat gebeurt er als de vermogensmeter lagere waarden laat optekenen dan de atleet in realiteit levert (vb door slechte calibratie)?
Wat als de bevoorrading wordt gemist en de atleet met de voeding van de organisatie verder moet?
Wat als het 5 graden is en regent in plaats van een race in de optimale weersomstandigheden?
Door elke variabele te elimineren in de training, ontnemen we de atleet de kans om antifragiel te worden. Antifragiel gaat verder dan ‘resilient’ of weerstandig. Nassim Taleb legt het zo uit:
“Antifragiliteit is het vermogen om niet alleen stress te weerstaan, maar er beter van te worden. De wind dooft een kaars uit, maar wakkert een vuur juist aan.” — Nassim Taleb
Waarom ‘Vuile Training’ de ontbrekende factor is
De technologische evolutie heeft ervoor gezorgd dat training en wedstrijd beter meetbaar is geworden. Deze tech-revolutie heeft ongetwijfeld ons inzicht in de sportprestatie vergroot. Echter, het gevaar van de tech-evolutie ligt in de illusie van de controle en zekerheid; terwijl de echte race-hardheid ontstaat in de marges van het onvoorspelbare en de chaos.
We optimaliseren de efficiëntie, maar we vergeten de robuustheid. Een atleet die alleen maar traint op perfect afgemeten intervallen, is als een Formule 1-auto op een kasseienstrook. Indrukwekkend in de simulator, maar de auto valt uit elkaar bij de eerste echte schok.
De Paradox van de Coach
Durven wij als coaches de controle los te laten? Durven we een atleet op pad te sturen zonder sporthorloge? Of te zeggen: “Vandaag 4 uur fietsen in de regen; zorg ervoor dat je zelfvoorzienend bent.”?
Het voelt onwetenschappelijk. Het ziet er niet mooi uit in TrainingPeaks. Maar het is precies die disorder die de atleet leert om zich aan te passen en deze ervaring als een sterkte mee te nemen.
De vraag die we onszelf moeten stellen: Ontwikkelen we atleten die alleen kunnen winnen in een hypergecontroleerde laboratorium-setting, of ontwikkelen we atleten die sterker worden naarmate de wedstrijd chaotischer verloopt?
Wat vind jij?
Zijn we de ‘coaching eye’ en de intuïtie van de atleet aan het opofferen op het altaar van de marginal gains? Of is deze nostalgie naar ‘vroeger’ gewoon een rem op vooruitgang? Wat is jouw visie rond data-driven coaching?
Referentie
Taleb NN (2012) Antifragile - Things that gain from Disorder, 512p.
Over 3LAB
3LAB is een Vlaams sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Wij combineren inspanningsfysiologie, metabole analyse en evidence-informed trainingsprincipes om atleten en coaches te ondersteunen in het maken van onderbouwde trainingsbeslissingen.
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van 3LAB, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.
Antifragile trainen is zeker een must om weerbaar te zijn in wedstrijdverband. Het vermogen om snel te kunnen schakelen en niet louter de cijfers na te streven is super belangrijk. Cyclocross, gravelen, Mtb,… kunnen hiertoe bijdragen. Ook bij jeugdatleten worden cijfers belangrijker met de dag. Net daarom is het belangrijk om ze te leren omgaan met die data en te interpreteren. Niet zozeer om het trainingsverloop te bepalen, maar om een inschatting te maken of het trainingsdoel bereikt wordt. Indien de wattagemeter het laat afweten en/of de hartslagmeter faalt kan het gevoel en snelheid een antwoord bieden op de onwetendheid. Met data kan progressie gemeten worden, maar data is geen noodzaak om progressie te maken. Hoe flexibeler een atleet is, hoe beter hij zich kan aanpassen aan verschillende omstandigheden. Vandaar de noodzaak om dit ook aan te bieden aan de atleet.
Interessant artikel. Dit is natuurlijk erg afhankelijk van het type atleet en voor welke duursport je mensen coacht - in mijn geval ultra lopers. Bij zware ultratrails is goed kunnen omgaan met onvoorspelbaarheid mijn inziens gewoon een core skill.
‘Expect the unexpected’ challenges is dan ook iets wat ik bewust in hun training inbouw. De Barkely marathons blijkt ook op dit vlak het summum, zoals ik vorig weekend zelf mocht vaststellen tijdens het crewen van één van mijn atletes in Frozen Head park. Ook al denk je nog zo goed voorbereid te zijn, you’re not 😉.