De omgekeerde transfer – wat sportcoaches kunnen leren van het bedrijfsleven (1/3)
Topsport is een geapprecieerde inspiratiebron in het bedrijfsleven. Maar wat kan topsport leren uit het bedrijfsleven? Guy Van den Dorpe - doorwinterd in het bedrijf en coaching - deelt zijn ervaring.
De transfer van inzichten uit de (top)sport naar het bedrijfsleven is alom bekend. Tal van coaches en atleten geven inspirerende lezingen voor bedrijfsleiders over thema’s als motivatie, doorzettingsvermogen, teamwork en leiderschap. Hun presentaties spreken tot de verbeelding, omdat ze universele principes van presteren en samenwerken illustreren aan de hand van herkenbare en vaak indrukwekkende sportverhalen.
Toch toont dit verschijnsel vooral iets fundamentelers aan: het belang van het leren kijken vanuit een ander perspectief.
Sportcoaches worden terecht beschouwd als experts in motivatie, tactiek en prestatie. Maar zoals bij elke vorm van expertise schuilt ook hier een risico: dat men door de kracht van de eigen ervaring minder ontvankelijk wordt voor andere invalshoeken. Juist daarom is het waardevol om bewust over de grenzen van de sport heen te leren.
De omgekeerde transfer — van het bedrijfsleven naar de sportcoaching — is in dat opzicht nog weinig belicht. Nochtans zijn er in bedrijfsorganisaties talloze processen, concepten en strategieën ontwikkeld die hun waarde ruimschoots bewezen hebben, en waarvan sportcoaches wezenlijk kunnen leren.
In wat volgt worden zes thema’s uit de bedrijfswereld vertaald naar de sportpraktijk: visie, planning, risicomanagement, leiderschap, feedbackcultuur en analytisch denken. Elk van deze domeinen biedt inspiratie om het coachen op een dieper, duurzamer en effectiever niveau te brengen.
Visie en holistisch denken
In gerenommeerde bedrijven vormt visie de basis voor alle beslissingen. Simon Sinek verwijst in zijn Golden Circlenaar het belang van te vertrekken vanuit de ‘Why’ — het diepere doel dat richting geeft aan alles wat men doet. De meest succesvolle organisaties weten niet alleen wat ze doen of hoe, maar vooral waarom.
Ook voor sportcoaches is dat essentieel. Een duidelijke, persoonlijk gedragen visie – vertrekkend vanuit jouw eigen Why – geeft richting aan je handelen en maakt zichtbaar waar je als coach voor staat. Ze weerspiegelt je waarden en overtuigingen, en biedt houvast in de hectiek van competitie en prestatiedruk. In stressvolle momenten vormt die visie een ankerpunt voor consistentie en vertrouwen, zowel voor jezelf als voor je omgeving.
Daarnaast helpt een duidelijke visie om beter aansluiting te vinden bij de intrinsieke motivatie van sporters. Wie inzicht heeft in de persoonlijke Why van de atleet – wat hem of haar werkelijk drijft – kan krachtiger en duurzamer begeleiden. Zo ontstaat een gedeeld kompas: de visie van de coach en de motivatie van de sporter versterken elkaar.
Holistisch denken gaat nog een stap verder. Steeds meer bedrijven erkennen de mens als geheel, met zijn context, relaties en toekomst. Ook in sportcoaching wordt dat perspectief steeds belangrijker. Presteren is immers niet enkel fysiek of tactisch, maar verweven met mentale, sociale en emotionele factoren. Een holistische benadering houdt rekening met de volledige leefwereld van de atleet: gezin, studie of werk, sociale omgeving en welzijn.
Tot slot vraagt visie ook om langetermijndenken. Waar bedrijven werken met strategische meerjarenplannen, kunnen coaches leren verder te kijken dan de volgende wedstrijd of het komende seizoen. De kernvraag wordt dan: welke mens en sporter wil ik helpen vormen, en welke waarden wil ik dat mijn team belichaamt?
Zo wordt visie niet alleen richtinggevend, maar ook een duurzaam fundament voor groei – van zowel atleet als coach.
Strategische meerjarenplanning
In succesvolle bedrijven vormt strategische planning het fundament van duurzame groei. Jaarplannen worden opgesteld met duidelijke doelstellingen, die verder worden opgesplitst in afdelings- en procesdoelen. Zo worden middelen en inspanningen gericht ingezet om zowel korte- als middellangetermijndoelen te realiseren.
Toch lopen organisaties die enkel op jaarbasis plannen een reëel risico. Zonder een doordachte meerjarenstrategie verliezen ze hun richting en worden ze ingehaald door concurrenten die wél verder vooruitkijken. In een wereld waarin innovatie en verandering steeds sneller gaan, is het essentieel om bewust na te denken over de markten waarin men wil groeien, de domeinen waarin men zich wil onderscheiden, en de strategieën om competitief te blijven.
Voor sportcoaches geldt hetzelfde principe. Ook in sport is vooruitdenken een sleutel tot duurzaam succes.
Bij jeugdige atleten vraagt dit om een ontwikkelingslijn die rekening houdt met biologische leeftijd, mentale rijping en leervermogen. Lange-termijnontwikkeling primeert op vroege resultaten: vandaag winnen is minder belangrijk dan morgen groeien.
Recreatieve sporters hebben baat bij een realistische meerjarenplanning waarin progressie en gezondheid hand in hand gaan.
Voor topatleten met Olympische ambities betekent strategische planning: een meerjarige aanpak met duidelijke prioriteiten — gericht op het versterken van prestatielimiterende factoren, het zorgvuldig plannen van wedstrijden en kwalificaties, en het strategisch voorbereiden op specifieke omstandigheden en concurrenten.
Atleten en coaches die enkel in seizoenscycli denken, missen vaak de bredere lijn. Wie daarentegen werkt met een langetermijnstrategie — ondersteund door een multidisciplinair team en met oog voor innovatie — creëert ruimte voor duurzame groei. Net als in het bedrijfsleven is het vermogen om voorbij het hier en nu te denken een onderscheidende factor tussen goed en excellent presteren.
In het volgende deel bespreken we ‘leiderschap’ en ‘feedbackcultuur’.
Deze tekst werd inhoudelijk voorbereid door de auteur en met een beetje hulp van ChatGPT geredigeerd en gestructureerd. Ook op dit vlak kunnen coaches leren hoe snel nieuwe innovaties geïntegreerd kunnen worden
Guy Van den Dorpe “Na 30 jaar als manager in binnen- en buitenlandse multinationals, waarvan 20 jaar in topfuncties bij Bel-20 bedrijven, heb ik in 2019 het roer omgegooid. Sindsdien focus ik me op wat me echt drijft: coaching en sport. Ik coach ultralopers via het platform van Karel Sabbe, ben een van de hoofdcoaches jeugd bij SP&O Triatlon Mechelen, werk als zelfstandige coach voor lopers, wielrenners en triatleten, en geef les aan de Vlaamse Trainersschool in Triatlon & Duatlon.”
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3lab.be, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.
 | A guest post by
|