De omgekeerde transfer – wat sportcoaches kunnen leren van het bedrijfsleven (3/3)
Topsport is een geapprecieerde inspiratiebron in het bedrijfsleven. Maar wat kan topsport leren uit het bedrijfsleven? Guy Van den Dorpe - doorwinterd in het bedrijf en coaching - deelt zijn ervaring.
In de vorige blog gingen we in leiderschapsvaardigheden en feedback-cultuur als nuttige tools voor coaches en atleten. In dit laatste deel richten we ons op risicomanagement, scenarioplanning en strategisch denken.
Risicomanagement en scenario planning
Risico’s horen bij het ondernemerschap.
Grote bedrijven werken daarom systematisch aan het identificeren, inschalen en beheersen van risico’s. Daarbij wordt doorgaans gekeken naar drie dimensies:
de kans dat het risico zich voordoet,
de impact ervan op de organisatie, en
de mate van voorbereiding of bescherming tegen het risico.
Op basis daarvan worden beheersingsprogramma’s opgezet om bestaande risico’s te verkleinen en nieuwe tijdig te detecteren. Voor belangrijke of onvoorspelbare risico’s ontwikkelen ondernemingen bovendien scenario’s: doordachte plannen die aangeven welke richting te volgen bij onverwachte gebeurtenissen. Zo kan men snel en doelgericht reageren wanneer de werkelijkheid anders uitpakt dan verwacht.
Die manier van denken is ook voor coaches bijzonder relevant. In sport is consistentie een sleutelfactor voor succes, en alles wat die consistentie bedreigt, vormt dus een risico. Blessures zijn daarvan het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar ook factoren zoals motivatieverlies, logistieke problemen, weersomstandigheden of groepsdynamiek kunnen het prestatieproces verstoren. Door risico’s expliciet in kaart te brengen en vooraf scenario’s te ontwikkelen, kan een coach veel veerkrachtiger reageren.
Een concreet instrument hierbij is gedetailleerde procesplanning. In het bedrijfsleven wordt dit gebruikt om onverwachte gebeurtenissen vroegtijdig te detecteren en beheersbaar te houden. Ook in de sport kan zo’n planning het verschil maken tussen paniek en paraatheid. Een degelijk uitgewerkt proces is een bijzonder effectief risicobeheersingsinstrument — zowel bij de voorbereiding van een training, een stage als een wedstrijd.
Op eliteniveau wordt tijdens de voorbereiding van Olympische teams bijvoorbeeld gewerkt met minutieuze draaiboeken, waarin elke stap – van transport tot voeding, materiaal, communicatie en rustmomenten – nauwkeurig wordt beschreven. Die plannen worden vooraf doorgenomen met alle betrokkenen, zodat bij onvoorziene situaties (vertraging, blessure, logistiek probleem) iedereen weet welke alternatieven klaarstaan.
Zo’n gestructureerde aanpak creëert niet alleen overzicht, maar ook mentale rust: het team weet dat er voor elk scenario een plan bestaat. Net als in het bedrijfsleven maakt dit de coach niet rigide, maar juist wendbaar – voorbereid om met kalmte te reageren wanneer het onverwachte zich aandient.
Risicomanagement wordt zo een vorm van strategische paraatheid: een mindset die zowel in de boardroom als op het speelveld het verschil maakt.
Ik laat Reinout aan het woord. Hij heeft het Belgisch Hammer project (Nationaal triatlonteam) heeft geleid in aanloop naar de Olympische Spelen van Tokyo.
