De omgekeerde transfer – wat sportcoaches kunnen leren van het bedrijfsleven (2/3)
Topsport is een geapprecieerde inspiratiebron in het bedrijfsleven. Maar wat kan topsport leren uit het bedrijfsleven? Guy Van den Dorpe - doorwinterd in het bedrijf en coaching - deelt zijn ervaring.
In vorige blog bespraken we de voordelen om een uitgekiende Visie en Strategische meerjarenplanning te integreren in de coachingmethodiek.
Deze week gaan we in op leiderschapsvaardigheden en feedback-cultuur als nuttige tools voor coaches en atleten.
Leiderschap
Goede coaches beschikken ongetwijfeld over diepgaande kennis van techniek, tactiek en fysiologie — noodzakelijke sportspecifieke competenties om hun atleten optimaal te laten presteren. Toch volstaat deze vakkennis alleen niet om het beste uit een team of individu te halen. Wie geen sterk leiderschap ontwikkelt, zal moeite hebben om duurzame groei en samenhang te creëren.
Leiderschap vraagt om meer dan instructie. Het vergt managementvaardigheden: plannen, organiseren, communiceren, inspireren. Een coach moet tegelijk empathisch kunnen luisteren én kordaat beslissingen nemen, samenwerking bevorderen én richting geven onder druk. In dat opzicht zijn de parallellen met leiderschap in het bedrijfsleven opvallend.
Grote organisaties investeren bewust in het ontwikkelen van hun leidinggevenden. Ze gebruiken instrumenten zoals persoonlijkheidsanalyses (Big Five, DISC, HBDI, MBTI) om zelfinzicht en complementariteit in teams te vergroten. Modellen zoals de piramide van Lencioni helpen om vertrouwen, open communicatie en gezamenlijke verantwoordelijkheid te versterken.
Daarnaast wordt gewerkt rond self-awareness en situational awareness — het vermogen om eigen gedrag en context scherp te lezen — en rond de growth mindset van Carol Dweck, die leren en omgaan met tegenslag centraal stelt.
Sportcoaches kunnen hier veel van leren. Wie bewust investeert in leiderschapsontwikkeling, leert niet enkel beter aansturen, maar ook beter begrijpen. Door inzichten uit management en organisatiekunde te vertalen naar de sportpraktijk, wordt coaching meer dan prestatiebegeleiding: het wordt ontwikkeling van potentieel binnen een teamcontext.
Van feedback naar feedforward
“Feedback is a gift; feed-forward are two gifts.”
In de bedrijfswereld is feedback geven én vragen inmiddels een essentieel onderdeel geworden van positief leiderschap. Wanneer feedback op het juiste moment, met de juiste intentie en op een respectvolle manier wordt gegeven, is het inderdaad een cadeau. En wanneer dat proces wordt aangevuld met een growth mindset – door te kijken naar mogelijke oplossingen en toekomstgericht te denken – wordt het effect verdubbeld.
Veel ondernemingen investeren daarom in een feedbackcultuur: een werkomgeving waarin medewerkers elkaar open en constructief feedback geven en waarin leren centraal staat. Zo’n cultuur versnelt het persoonlijke ontwikkelingspotentieel en versterkt onderling vertrouwen.
Steeds vaker evolueren bedrijven van louter evalueren naar feed-forward: gesprekken die niet terugblikken op fouten, maar vooruitkijken naar mogelijkheden voor groei.
Ook externe feedback wordt systematisch gebruikt. Een bekend instrument is de Net Promoter Score (NPS), waarbij klanten op drie vragen antwoorden:
In welke mate zou je ons product of onze dienst aanraden aan anderen (schaal 1–10)?
Wat zijn de belangrijkste redenen voor die score?
Wat zouden we kunnen doen om die score te verbeteren?
Sportcoaches kunnen hier veel van leren. Ook in sportteams is het waardevol om een cultuur te creëren waarin feedback normaal en wederkerig is – waar atleten niet enkel feedback ontvangen, maar ook leren die te geven. Zo ontstaat wederzijds vertrouwen, meer eigenaarschap en een sterker groeidenken.
Zelfs instrumenten zoals NPS kunnen inspirerend zijn voor coaches. Door regelmatig te vragen …
In welke mate zou je mij als coach aanraden aan een andere atleet (1–10)?
Wat zijn de belangrijkste redenen voor die score?
Wat zou ik kunnen doen om die score te verbeteren?
… ontstaat een open dialoog over samenwerking en ontwikkeling. Het voelt misschien even onwennig, maar het levert vaak verrassende inzichten op. Belangrijk is natuurlijk om met de feedback daadwerkelijk iets te doen – want pas dan groeit vertrouwen, en wordt feedback echt een geschenk.
In het volgende deel bespreken we ‘risicomanagement en ‘analytisch en strategisch denken’.
Guy Van den Dorpe “Na 30 jaar als manager in binnen- en buitenlandse multinationals, waarvan 20 jaar in topfuncties bij Bel-20 bedrijven, heb ik in 2019 het roer omgegooid. Sindsdien focus ik me op wat me echt drijft: coaching en sport. Ik coach ultralopers via het platform van Karel Sabbe, ben een van de hoofdcoaches jeugd bij SP&O Triatlon Mechelen, werk als zelfstandige coach voor lopers, wielrenners en triatleten, en geef les aan de Vlaamse Trainersschool in Triatlon & Duatlon.”
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van Triathloncoach.be en 3lab.be, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.