Hou de sport dopingvrij!
In dit opiniestuk deel ik mijn visie en ervaringen als professional in de sport en amateurmuzikant.
3LAB is een sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Onze expertise ligt in Inspanningsfysiologie · trainingsbelasting · metabole analyse · evidence-informed coaching.
Wat is doping?
Laat ons even je kennis testen: betreffen de volgende situaties doping (oplossing onderaan het artikel)?
Het gebruik van voedingssupplementen.
Het gebruik van een medicijn voor therapeutische noodzaak dat op de verboden lijst staat.
Een elite atleet vergat de whereabouts te actualiseren en miste daardoor een dopingcontrole buiten competitie.
Het ter goeder trouw gebruiken van een voedingssupplement (dat achteraf een verboden substantie bleek te bevatten).
Het aanbevelen van een verboden methode aan een atleet die je coacht.
Het bezitten (maar niet gebruiken) van een verboden product.
De definitie van doping is eigenlijk eenvoudig:
Alle ‘stoffen en methoden die verboden zijn door het Wereldantidopingagentschap WADA’.
Het WADA hanteert drie criteria om te bepalen wanneer ze een stof of een methode als doping beschouwt.
Is de stof/methode (mogelijk) prestatiebevorderend?
Is de stof/methode (mogelijk) schadelijk voor de gezondheid?
Is de stof/methode in strijd met de ‘Spirit of Sport’?
Als het antwoord op minstens 2 van de 3 vragen ‘ja’ is, dan komt de stof of methode op de lijst van de verboden stoffen.
Dopingvrije sport: ieders verantwoordelijkheid
De dopingstrijd is een strijd voor fair-play in de sport. Wereldwijd zetten antidopingorganisaties zich in om de intrinsieke waarde van sport te beschermen. Vaak wordt er gesproken over de ‘Spirit of Sport’. Het is de essentie van de Olympische gedachte, die maakt dat we op een eerlijke manier aan sport doen.
De ‘Spirit of Sport’ wordt gekarakteriseerd door deze 11 waarden:
Ethiek, ‘fair play’ en eerlijkheid
Gezondheid
Uitmunten in prestatie
Karaktersterkte en ontwikkeling
Vreugde en plezier
Teamwork
Toewijding en inzet
Respect voor regels en wetten
Respect voor jezelf en andere deelnemers
Moed
Gemeenschap en solidariteit
Fair play en dopingvrije sport is niet alleen de verantwoordelijkheid van de atleet, maar ook van iedereen in de omkadering.
Rechten en plichten van de atleet
Als sporter ben je gebonden aan het respecteren van de dopingreglementering. Bij de deelname aan een sportevenement of lidmaatschap bij een sportclub of -federatie, heb je je hiermee uitdrukkelijk akkoord verklaard.
De rechten en plichten van de recreatieve sporter verschillen voor deze van de elitesporter. De elitesporter dient immers te voldoen aan extra maatregelen zoals het delen van de whereabouts.
Vergewis je van je rechten en plichten. Dit kan via het nationaal dopingagentschap. Informeer naar de gang van zaken bij dopingcontroles of win inlichtingen in over dopingovertredingen en dopingmiddelen. Volg een seminarie of een e-learningmodule in verband met de dopingregelgeving.
Vermijd onbewust dopinggebruik. Weet dat supplementen gebruiken nooit vrij is van risico’s voor een dopingovertreding. Vooraleer je een supplement gebruikt: vraag professioneel advies, koop enkel producten met een bewezen effect en van een bonafide fabrikant, let op batch testing certificaten op het product, registreer het gebruik en de aankoop van het product.
Gebruik nooit drugs. Behalve illegaal, is het gebruik van drugs ook tegen de ‘spirit of sport’. Gebruik van drugs kan je ook een dopingovertreding opleveren.
Steun acties ronde ‘clean sport’.
Rechten en plichten van de omkadering
Als sportbegeleider ben je ook gebonden aan de dopingwetgeving.
In de eerste plaats moet je als sportbegeleider op de hoogte zijn van de antidopingregels, zowel de regels die op je sporters als op jezelf van toepassing zijn. Je wordt verondersteld om die regels na te leven.
Je dient mee te werken aan dopingbestrijding en het programma van dopingtests. Als coach gebruik je je invloed om de sporters antidopingwaarden en -gedrag bij te brengen.
Je neemt je verantwoordelijkheid en brengt het nationaal dopingagentschap en je nationale en internationale federatie op de hoogte van elke veroordeling wegens dopingpraktijken in de laatste tien jaar.
Je dient mee te werken aan elk onderzoek van een Antidopingorganisatie over dopingpraktijken.
Je hebt geen verboden stof of verboden methode gebruikt, toegepast of in het bezit zonder geldige reden.
Iets verdacht opgemerkt? Melden is verplicht!
Heb je iets verdacht opgemerkt dat zou in verband kunnen gebracht worden met een overtreding tegen de dopingregelgeving, dan dien je dit te melden. Dit kan anoniem, via telefoon, chat of (elektronische) post.
Waar kan ik terecht voor informatie?
Je merkt dat het dopingvraagstuk heel complex is. Informeer je dus goed; je blijft als atleet en begeleider verantwoordelijk voor een correcte toepassing van de gangbare dopingreglementering.
Nationaal Doping agentschap
Internationale sportfederatie (World Triathlon, World Athletics, Union Cyclists Internationale, …)
Nationale sportfederatie
School je bij
De dopingregelgeving is erg complex. Daarom is het van belang je jaarlijks bij te scholen. De nieuwe regels gaan steeds in op 1 januari. Ik noteer deze datum in mijn agenda als herinnering om een bijscholing te volgen over de nieuwe regels. Er zijn voldoende mogelijkheden om je hierin bij te scholen.
Bij het nationaal anti-doping agentschap
Bij je sportfederatie
Praktische tips voor coaches
Vergewis je van de actuele dopingregelgeving.
School je jaarlijks bij over de actuele dopingregelgeving.
Bij vragen of twijfel: consulteer een betrouwbare bron zoals de website van het nationaal dopingagentschap.
Laat nooit supplementen gebruiken zonder medisch advies en uitvoerige controle of het product is toegelaten.
Oplossing van de casussen bij het begin van het artikel:
Niet noodzakelijk. Er zijn toegelaten supplementen, maar niet elk supplement is toegelaten.
Dit is doping, tenzij een Toelating voor Therapeutische Noodzaak (TTN) is verkregen. Hiervoor zijn specifieke procedures op een TTN aan te vragen.
Drie gemiste controles op 12 maanden tijd staat voor een dopingovertreding.
Dit is een dopingovertreding. Als atleet ben je altijd verantwoordelijk voor wat er in je lichaam kan gevonden worden. Handelen ter goeder trouw is geen excuus.
Dit is een dopingovertreding.
Dit is een dopingovertreding.
Referenties
Maughan RJ, Burke LM, Dvorak J, Larson-Meyer DE, Peeling P, Phillips SM, Rawson ES, Walsh NP, Garthe I, Geyer H, Meeusen R, van Loon LJC, Shirreffs SM, Spriet LL, Stuart M, Vernec A, Currell K, Ali VM, Budgett RG, Ljungqvist A, Mountjoy M, Pitsiladis YP, Soligard T, Erdener U, Engebretsen L. IOC consensus statement: dietary supplements and the high-performance athlete. Br J Sports Med. 2018 Apr;52(7):439-455. doi: 10.1136/bjsports-2018-099027. Epub 2018 Mar 14. PMID: 29540367; PMCID: PMC5867441.
Birzniece V. Doping in sport: effects, harm and misconceptions. Intern Med J. 2015 Mar;45(3):239-48. doi: 10.1111/imj.12629. PMID: 25369881.
Watson CJ, Stone GL, Overbeek DL, Chiba T, Burns MM. Performance-enhancing drugs and the Olympics. J Intern Med. 2022 Feb;291(2):181-196. doi: 10.1111/joim.13431. Epub 2022 Jan 10. PMID: 35007384.
Warrier AA, Azua EN, Kasson LB, Allahabadi S, Khan ZA, Mameri ES, Swindell HW, Tokish JM, Chahla J. Performance-Enhancing Drugs in Healthy Athletes: An Umbrella Review of Systematic Reviews and Meta-analyses. Sports Health. 2024 Sep-Oct;16(5):695-705. doi: 10.1177/19417381231197389. Epub 2023 Sep 9. PMID: 37688400; PMCID: PMC11346223.
Garthe I, Maughan RJ. Athletes and Supplements: Prevalence and Perspectives. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2018 Mar 1;28(2):126-138. doi: 10.1123/ijsnem.2017-0429. Epub 2018 Mar 26. PMID: 29580114.
Over 3LAB
3LAB is een Vlaams sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Wij combineren inspanningsfysiologie, metabole analyse en evidence-based trainingsprincipes om atleten en coaches te ondersteunen in het maken van onderbouwde trainingsbeslissingen.
Reinout Van Schuylenbergh (PhD) is sportwetenschapper en gecertifieerd level 3 triatlon- en wielercoach. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring als duursporter en duursportcoach op professioneel en Olympisch niveau.
Hij is zaakvoerder van 3LAB, gastdocent aan de KU Leuven, docent aan de Vlaamse Trainersschool, facilitator bij World Triathlon en auteur van blogs en sportwetenschappelijke artikels. Hij leeft op het ritme van de muziek en outdoor sporten.