Nervus vagus stimulatie in de sport

De aandacht voor het autonoom zenuwstelsel in de sport is niet nieuw. HRV monitoring bv is al goed ingeburgerd in de sport. De laatste jaren is er meer en meer te doen rond n vagus stimulatie.

Photo by Dave Contreras on Unsplash

Autonoom zenuwstelsel

Het autonoom zenuwstelsel (AZS), of vegetatieve zenuwstelsel genoemd, regelt onbewuste processen in je lichaam, zoals ademhaling, hartslag, spijsvertering en bloeddruk. Het werkt automatisch, zonder dat je erover hoeft na te denken. Denk aan het kloppen van je hart of het knipperen van je ogen – je hoeft hier geen bewuste beslissingen voor te nemen. Het AZS zorgt ervoor dat je lichaam in balans blijft en zich aanpast aan veranderende omstandigheden.

Het AZS bestaat uit twee systemen die samenwerken:

• Het sympathische zenuwstelsel: Dit is je 'vecht-of-vlucht' systeem. Het bereidt je lichaam voor op actie en stress. Wanneer je sympathische zenuwstelsel actief wordt, gebeurt het volgende:

  • Je hartslag en ademhaling versnellen.

  • Je bloedvaten vernauwen zich, waardoor je bloeddruk stijgt.

  • Je spijsvertering vertraagt.

  • Er komt glucose vrij uit je lever.

  • Je pupillen verwijden zich, zodat je meer licht opvangt.

  • Je bent alert en klaar om te reageren.

• Het parasympathische zenuwstelsel: Dit is je 'rust-en-herstel' systeem. Het brengt je lichaam in een staat van ontspanning en herstel na een stressvolle situatie. De effecten zijn het tegenovergestelde van het sympathische systeem:

  • Je hartslag en ademhaling vertragen.

  • Je spijsvertering wordt gestimuleerd.

  • Je bloeddruk daalt.

  • Je spieren ontspannen zich.

  • Je pupillen vernauwen zich.

  • Dit systeem helpt je lichaam om energie te besparen en reserves aan te vullen.

Balans

Het sympathische en parasympathische zenuwstelsel werken voortdurend samen om je lichaam in homeostase te houden, een toestand van interne balans. De één is nooit 'beter' dan de ander; ze zijn allebei cruciaal. Een te actieve sympathische respons kan leiden tot chronische stress en gezondheidsproblemen. Omgekeerd kan een te actieve parasympathische respons ervoor zorgen dat je niet in staat bent om te reageren op gevaar.

Je kunt de balans beïnvloeden door middel van bewuste handelingen, zoals diepe ademhalingsoefeningen, meditatie, en mindfulness. Door bewust je ademhaling te vertragen, activeer je je parasympathische zenuwstelsel, wat je helpt om te ontspannen en kalmeren. Dit laat zien dat je, hoewel het autonoom zenuwstelsel onbewust werkt, er toch een manier is om ermee samen te werken.

Momenteel bestaan er tools op de markt die de n.vagus stimuleren en patiënten/sporters helpen de balans tussen het sympathisch en parasympathisch zenuwstelsel te herstellen. Welke wetenschappelijke evidentie bestaat er voor deze tools?