Science Friday - 24.04.2026
Jouw wekelijkse update over sportwetenschappen en coaching.
3LAB is een sportwetenschappelijk coachingbedrijf gespecialiseerd in triatlon en wielrennen. Onze expertise ligt in inspanningsfysiologie · trainingsbelasting · metabole analyse · evidence-based coaching.
Deze week brengen we de volgende onderwerpen onder de aandacht:
Rode bietensap: prestatiebevorderend?
Welzijn bij topatleten
De vicieuze cirkel: Hoe blessures en mentale gezondheid elkaar beïnvloeden
Rode bietensap: prestatiebevorderend?
Veel atleten zweren bij bietensap voor een extra boost, maar is die verbetering te danken aan de nitraten (fysiologisch) of aan het geloof in het middel (het placebo-effect)? Dit onderzoek zocht het uit voor een tijdritprestatie bij getrainde wielrenners.
Onderzoeksmethode
De onderzoekers onderzochten het effect van rode bietensap bij 67 getrainde wielrenners tijdens een 20-min maximale tijdrit. Er werd gebruik gemaakt van een “balanced placebo design”. Dit houdt in dat de deelnemers in vier groepen werden verdeeld om zowel de werking van de stof als de kracht van de verwachting te isoleren:
Verteld bietensap / Gekregen bietensap: Deelnemers dachten dat ze bietensap kregen en kregen dit ook echt.
Verteld bietensap / Gekregen placebo: Deelnemers dachten dat ze bietensap kregen, maar kregen een nitraatvrije variant.
Verteld placebo / Gekregen bietensap: Deelnemers dachten dat ze een placebo kregen, maar kregen stiekem echt bietensap.
Verteld placebo / Gekregen placebo: Deelnemers dachten dat ze een placebo kregen en kregen dit ook.
De wielrenners reden een tijdrit van 20 minuten op het virtuele platform Zwift.
De Belangrijkste Resultaten
Geen prestatieverbetering: Er werd geen enkel significant verschil gevonden in het geleverde vermogen (Watt), de snelheid of de afgelegde afstand tussen de vier groepen.
Geen placebo-effect: Het geloof dat men bietensap had gedronken, leidde niet tot betere prestaties.
Geen fysiologisch effect: De daadwerkelijke inname van bietensap (~552 mg nitraat) had geen meetbaar effect op de fysieke output.
Onveranderde hartslag en cadans: Ook op fysiologische markers zoals hartslag en trapfrequentie had het supplement geen invloed.
Pacing bleef gelijk: De manier waarop de renners hun krachten verdeelden over de 20 minuten (pacing-strategie) veranderde niet door de supplementen of verwachtingen.
Tips voor Coaches en Atleten
Wees kritisch op acute suppletie: Een eenmalige dosis bietensap kort voor een inspanning van 20 minuten lijkt bij getrainde wielrenners weinig effect te sorteren in een realistische setting.
Focus op de basis: Omdat zelfs het placebo-effect in dit onderzoek uitbleef, is het voor atleten belangrijker om te focussen op bewezen factoren zoals solide training, herstel en een goede pacing-strategie.
Nitraat-behoefte varieert: Houd er rekening mee dat getrainde atleten mogelijk een hogere dosis of een langere periode van inname (meerdere dagen) nodig hebben om effect te merken van nitraten, hoewel dit onderzoek specifiek keek naar acute inname.
De prestatie-effecten van supplementen worden nogal eens sterk uitvergroot. Wees bewust van de soms zéér beperkte prestatiewinst bij het gebruik van een supplement en plaats dit in de context met wat je kan bereiken door training, voeding en herstel.
Welzijn bij topatleten: internationale standaarden
Dit onderzoek brengt in kaart hoe grote internationale sportorganisaties (HPSO’s) welzijn in topsport definiëren en in de praktijk brengen. De studie geeft inzicht in hoe HPSO’s het welzijn van atleten in hun officiële documenten, strategieën en richtlijnen definiëren en operationaliseren.
